صفحه اصلی درباره ما::ارتباط با ما
.
 
Skip Navigation Links
.
امکان عضويت براي تمام مخاطبان به عنوان خبرنگار افتخاري در سايت باشگاه خبرنگاران افتخاري آريا فراهم شد. خوانندگان محترم خبرگزاري آريا مي توانند با عضويت در باشگاه خبرنگاران افتخاري خبرگزاري آريا، اخبار خود را براي ما ارسال نمايند تا پس از بررسي و تاييد به نام ارسال کننده در سايت باشگاه منتشر شود.
متن مقاله

امام خميني فقيه، فيلسوف، عارف، سياستمدار و... کدام يک؟
نویسنده: دکتر عبدالله ناصري
مترجم:
ارسال کننده: انتخاب سردبير
14 خرداد 1393


شخصيت امام خميني آنقدر در عصر خود بزرگ است که هر کس از يک منظر به او مي نگرد؛ يکي با تامل در نگره هاي فقهي او فقيه مي داندش. ديگري از منظر فلسفه او را فيلسوف مي نامد. سيمي که تفسير حمدش را شنيده معتقد است او عارف برجسته از مدرسه «عرفان ابن عربي» است.

 سياست ورزان هم که با کارستان انقلابي او روبه رو شدند سياستمداري برجسته قلمدادش کردند. هر نگاهي به ايشان بيندازيم بي ترديد چتر سياسي او پهن تر بود و ابعاد ديگري از انديشه او مثل فقاهت، فلسفه، عرفان، نو انديشي و... همه زير سايه سياست او قرار گرفت. با طرح يک سوال مي توان ورود ديگري کرد. اين سياستمدار يا مصلح اجتماعي به چه قصدي برخاست و قيام کرد؟ گام اول، عميق انديشي در اين باره است. سطحي نگري در اين سوال افت بزرگ «امام شناسي» است. مثلا اگر کسي با طرح يک نمونه از رفتار سياسي بخواهد ساحت فکري امام را طي و تحليل کند به خطا رفته است.

نگارنده معتقد است او بيش از هرچيز يک عالم انسانگرا و به تعبير امروز يک اومانيست موحد بود. از اين تعبير تعجب نکنيم و نسبت به آن حساسيت به خرج ندهيم. متاسفانه ما مسلمانان و ايراني ها در چارچوب انديشه کلاسيک و تفکر سنتي مان و نيز به علت خودباختگي در برابرتوسعه علمي غرب خصوصا در حوزه «علوم انساني» از هر مشابه سازي مي هراسيم. مثل همين واژه «اومانيسم» يا اصالت انسان که از آن با توجه به تعريف غربي اش هراس داريم. در صورتي که در متن و بطن انديشه ديني و آموزه هاي وحياني ما همين نکته نهفته است: «اصالت انسان».

اگر انسان اصل نيست پيامبران براي چه مبعوث شدند؟ عدالتي که وعده الهي آنان بود براي که کارکرد داشت؟ جز براي انسان. کتاب و بينات را براي چه حمل کردند؟ جز براي توجيه و هدايت انسان؟ اين نگاه سطحي به «اصالت انسان» يا همان اومانيسم اسلامي ناشي از دين انديشي يا خدا انديشي «ناعقل محور» ما است. در عقل گرايي ديني که از ويژگي هاي بارز امام خميني بود انسان در برابر خدا قرار نمي گيرد. تفاوت عمده امام با بسياري از تئولوگ هاي ديني و عالمان معاصر خودش در اين نکته نهفته است که نگاه به انسان را در «اسلام معيار» يا همان «اسلام قرآني» نه اسلام تاريخي جست وجو مي کردواز همين روي بود که سه عنصر «عقل»، «واقعيت اجتماعي» و «مصلحت عمومي» را پايه نگاه ديني خود قرار داده بود و سعادت فرد وکرامت انسان را مقدم بر هر چيز مي شمرد.

ما شک نداريم که روند گسترش اسلام در سرزمين هاي مختلف ونيازها و شرايط ومقتضيات مسلمانان در ادوار مختلف تاريخي، اقتضاي توليد و تفسير «دانش ديني» داشته و به همين جهت حجم عظيمي از ادبيات ثانوي (ادبيات اوليه همان قرآن و احاديث صحيح و محدود است) توليد و مبناي صدور احکام براي رفتار اجتماعي و فردي مسلمانان شده است. سرگرداني انسان مسلمان در برابر اين حجم بزرگ ادبيات ديني توليد شده که بعضا به مثابه «نصوص مقدس» تلقي شده بيان سازگاري دين با مقتضيات و مستحدثات از جمله مدرنيته را سخت کرده است. بي ترديد در قاب انديشه فلسفي و عرفاني امام خميني يک نوع «انسان مرکزي» يا همان اگو سنتريسم ديده مي شود. همان انساني که با ناتواني طبيعت از پذيرش امانت اين مسووليت را پذيرفت (حمله الانسان) اين انسان که فطرتا موحد وخداجوست به خواست خداوند راه تعامل خود با خدا را متنوع، متکثرو فراخ مي بيند.

خداوند به او اختيار داده، عقل داده لذا مجاز است هر باوري را برگزيند. اگر بپذيريم که حقيقت نهفته در وحي وکلام خدا تاويل پذير است مي توان برداشتي متفاوت از انديشه تاريخي تئولوگ هاي ديني داشت. دقت کنيم همان جمله معروف امام که گفته اند: «زمان ومکان دو عنصر موثر در اجتهاد است» برگرفته از همين نگرش است که براي همراهي انسان مسلمان با مقتضاي عصر نبايد از متن ونصي که ذاتا چند وجهي است فقط يک وجه را مطالبه کرد. او با همين نگرش فقه را باز خواني مي کرد. (نمونه فتاوي ايشان در موردموسيقي، شطرنج، ماهي فلس دار و...) و با اتکا به همين نگاه «اصل انساني» بود که بعضا رفتار متفاوت با عموم سياستمداران تاريخ وجهان اسلام از خود نشان مي داد. مثل دستور برکناري يا استعفاي اجباري يک مقام ارشد قضايي که يک مکالمه تلفني را شنود کرده بود. اينها همه در اهميت و والايي انسان در نگاه او بود. در هندسه تفکر او يک انسان محوري ديده مي شد. لذا شايسته است بيش از هر عنوان ولقبي امام را يک «اومانيست موحد» ناميد.




نام نظردهنده:
پست الکترونیک:
متن نظر: *
نظرات شما:
1

سایر مقاله های ارسالی:
9 آبان 1395 انديشه زندگي در حکم سلف سرويس است
2 آذر 1394 اجتماعي نوزادان معتاد در مجلس؛ روزانه چند معتاد در کشور متولد مي شود؟
2 آذر 1394 اجتماعي از دختران فراري و زنان در معرض خشونت تا کارتن خوابي با رنگ و بوي زنانه !
2 آذر 1394 اجتماعي معاون رئيس جمهور در امور زنان بيان کرد / حمايت از زنان براي استفاده از ظرفيت شرکت‌هاي دانش بنيان
2 آذر 1394 اجتماعي يادداشتي از زهرا شجاعي/حوزه مردانه سياست و نقش زنان
2 آذر 1394 اجتماعي يادداشتي از هادي خانيکي/نسبت نابرابر مهارت‌ها و جايگاه زنان
2 آذر 1394 اجتماعي يادداشتي از شهيندخت مولاوردي /دولت اعتدال و اميد زنان
2 آذر 1394 اجتماعي يادداشتي از ابوالفضل شکوري/زنان مديراني معتدل تر از مردان
2 آذر 1394 اجتماعي انتقادات و پيشنهادات دکتر ناصر مهدوي/گفتمان اعتدال؛ از ارسطو تا روحاني
2 آذر 1394 اجتماعي روايت جلودارزاده از دومين نمايشگاه نقش آفريني زنان در توسعه پايدار/نقش زن ايراني در خروج از رکود پررنگ مي‌شود
2 آذر 1394 اجتماعي يادداشتي از دکتر مرتضي دهقان‌نژاد/زنان متنفذ دربار صفوي
2 آذر 1394 اجتماعي احمدپورنجاتي در دومين همايش ملي اعتدال/جاي خالي تفاهم مفهومي واژه اعتدال در بخش انديشه‌ورز جامعه
2 آذر 1394 اجتماعي يادداشتي از سعيد معيدفر، جامعه شناس/تحقق مطالبات زنان در گرو به کارگيري اهرم‌هاي فشار
2 آذر 1394 اجتماعي يادداشتي از علي محمد حاضري/مشارکت سياسي بانوان مطالبه‌اي زودرس
2 آذر 1394 اجتماعي يادداشتي از غلامرضا انصاري/حذف زنان از عرصه مديريت، محصول توسعه نيافتگي
15 مهر 1393 اجتماعي چرخه خواب چيست و چقدر خواب کافي است؟
14 مهر 1393 خواندني ها خوشبختي چه رنگيه؟
13 مهر 1393 خواندني ها شکم چاق بيمارتان مي کند
12 مهر 1393 اقتصادي اشتباهاتي که جهان را درگير بحران کرد
9 مهر 1393 مديريت 10 مهارت ارتباطي که بايد کسب کنيم
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ...
Copyright © 2004-2008 Arya Youth Analysts Clup, All rights reserved.